Reklama
  • Piątek, 4 listopada 2016 (13:05)

    Ze stomią można żyć normalnie

Wielu chorych na wieść o stomii czuje przerażenie. Z czasem przekonują się jednak, że do worka na kał czy mocz można się przyzwyczaić.

Reklama

W Polsce żyje ze stomią około 40 tys. osób. W większości są to kobiety po 50. roku życia. Chorzy wstydzą się stomii i wielu z nich unika kontaktów towarzyskich, rezygnuje z podróży, wyjazdów na wczasy, do sanatorium, uprawiania sportu, nawet z pracy. Niepotrzebnie.

Określenie stomia pochodzi z języka greckiego. Oznacza 'usta', 'otwarcie', 'otwór'. W medycynie odnosi się do chirurgicznie wytworzonego połączenia powierzchni ciała, np. z tchawicą (tracheostomia), z żołądkiem (gastrostomia) czy jelitem.

Stomię (przetokę) wydalniczą tworzy się, jeśli z powodu schorzenia, np. nowotworu, konieczne jest usunięcie fragmentu jelita cienkiego, grubego, odbytu lub części układu moczowego. Po utworzeniu stomii chory traci kontrolę nad wypróżnieniami.

Dlatego musi korzystać ze specjalnego sprzętu stomijnego, czyli woreczków przyklejanych na brzuchu, w których zbiera się treść jelitowa, a także z akcesoriów do uszczelnienia i prawidłowej pielęgnacji stomii oraz skóry wokół niej. Pielęgnacji stomii i posługiwania się sprzętem stomijnym uczą specjalnie przeszkolone pielęgniarki stomijne.

Mogłoby się wydawać, że życie ze stomią jest pełne ograniczeń. Jeśli jednak przestrzega się pewnych zasad, można cieszyć się życiem tak jak przed zabiegiem: udzielać się towarzysko, uprawiać sporty, prowadzić życie seksualne.

Ograniczenia, które nakładają czasem na siebie stomicy, mają podłoże psychiczne – chorzy często obawiają się reakcji otoczenia

Jadłospis osoby ze stomią powinien zawierać produkty, które nie będą powodować problemów trawiennych. Należą do nich: pełnoziarniste czerstwe pieczywo, kasze, chude mięso, ryby, nabiał, płatki kukurydziane i zbożowe, owoce, warzywa, wywary jarzynowe oraz chude buliony, fasola, cebula, kapusta.

Stomicy powinni jeść co najmniej 3 (a najlepiej 5) niewielkich posiłków dziennie, w regularnych odstępach. Ważne, by dokładnie przeżuwać, jeść z zamkniętymi ustami, nie łykając zbyt dużo powietrza.

Wprowadzając nowe pokarmy, trzeba ich próbować oddzielnie, w małych ilościach. Łatwiej wtedy wyeliminować te powodujące wzdęcia, zaparcia, biegunki. Ważna jest aktywność fizyczna. Regularny ruch wspomaga trawienie, pozwala uniknąć powikłań związanych ze stomią.

Trzeba ćwiczyć głównie mięśnie brzucha. Ich osłabienie grozi wystąpieniem przepukliny okołostomijnej. Powoduje to dyskomfort i trudność w pielęgnacji stomii, co wiąże się z ryzykiem podciekania. Lepiej zapobiegać przepuklinie, niż ją leczyć, bo nie zawsze jest możliwa operacja korygująca.

Trzeba też unikać wahania wagi

Po gwałtownym przytyciu lub schudnięciu zmienia się kształt brzucha i wtedy dopasowany sprzęt nie będzie się sprawdzał. Jeśli stomia znajdzie się w fałdzie brzusznym, to utrudni jej pielęgnację.

Dlatego nadwagę należy zrzucać stopniowo. Warto dużo spacerować, włączyć się do lekkich prac domowych, ale unikać częstego schylania, dźwigania i ciężkich prac fizycznych (bo one także mogą powodować przepuklinę).

Ćwiczenia najlepiej wybrać z lekarzem prowadzącym i z rehabilitantem. Gdy sprawność się zwiększy i nie będzie przeciwwskazań, można zacząć pływać, grać w tenisa, jeździć na rowerze.

Wskazania do stomii

Rak (jelita grubego i pęcherza moczowego), choroba uchyłkowa jelit, choroby zapalne i urazy jelit, krwawienia z przewodu pokarmowego, wady wrodzone u noworodków.

Karta stomika przyda się w podróży, przy kontrolach granicznych, na lotnisku. Pozwoli uniknąć procedur, w trakcie których może się odkleić woreczek.

Kartę można uzyskać, wysyłając e-mail (biuro@stomalife.pl) lub list (ul. Dickensa 27/27 02-382 Warszawa) i w punktach konsultacyjnych STOMAlife i regionalnych oddziałach POL-ILKO (więcej informacji: www.stomalife.pl). Ważne z zaświadczeniem od lekarza.

Worki stomijne są wodo- i gazoszczelne, nie wydobywa się żadna woń

1 Sprzęt dwuczęściowy. Składa się z przyklejanej na skórę płytki i dopinanego worka. Płytka jest na skórze kilka dni, worek zmienia się dwa razy dziennie. Sprzęt jednoczęściowy to worek z płytką przymocowaną na stałe – po napełnieniu worka wymienia się całość.

2 Worki stomijne. Zależnie od rodzaju treści jelitowej używa się worków zamkniętych (wybierają je kolostomicy mający zwarte stolce) lub otwartych – można spuścić rzadką zawartość worka do toalety – używają ich ileostomicy. Dla urostomików najwygodniejsze są worki z kranikiem, przy pomocy którego spuszcza się mocz.

Refundacja

Sprzęt refunduje się w 100%. Trzeba mieć zlecenie od lekarza i kartę zaopatrzenia comiesięcznego wydawaną przez NFZ. Pacjenci z kolostomią otrzymują sprzęt refundowany na kwotę 300 zł, z ileostomią – 400 zł, z urostomią – 480 zł. Stomicy bezpłatnie otrzymują średnio mniej niż jeden worek stomijny dziennie, a mogą potrzebować do trzech zmian w ciągu dnia.

Rodzaje stomii

Kolostomia. Najczęstszy rodzaj stomii. Wykonuje się go na jelicie grubym. Tylko nieznacznie skraca przewód pokarmowy, dzięki czemu kał ma konsystencję zbliżoną do prawidłowej. Światło jelita jest wyprowadzone po lewej stronie w dolnej części brzucha.

Ileostomia. Wykonuje się ją, kiedy trzeba usunąć jelito grube i odbytnicę. Koniec jelita cienkiego wyprowadza się powierzchnię brzucha (z prawej strony poniżej pępka). Treść pokarmowa jest wydalana w formie płynnej, jeszcze nieuformowanej w stolec.

Urostomia. Najczęstszą postacią urostomii jest ureterostomia – stomia wykonana na moczowodach, w której do połączenia ich z powierzchnią brzucha wykorzystuje się odcinek jelita cienkiego lub grubego. Tą drogą wydalany jest z organizmu mocz.

Dr Marek Domański, specjalista medycyny rodzinnej

Dobry Tydzień

Zobacz również

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.